Roland Ratzenberger: de inside story van het Imola-weekend
In dit artikel:
Roland Ratzenberger werkte jarenlang keihard om de top te bereiken. Na een belangrijke overwinning in het Formule Ford Festival op Brands Hatch (26 oktober 1986) bouwde hij zijn loopbaan stukje bij beetje op: klussen als monteur, instructeur op racescholen, een BMW-deal in 1987 en uiteindelijk succes in Japan bij SARD en in het lokale Formule 3000-kampioenschap. In tegenstelling tot sommige rivalen had hij geen rijke achtergrond en moest hij kansen afdwingen en zelf partners zoeken.
Eind 1993/ begin 1994 kreeg hij via bemiddeling van Burkhard Hummel en financiële steun van de in Monaco woonachtige Barbara Behlau alsnog een Formule 1‑zitje bij het kleine Simtek-team — aanvankelijk voor slechts zes races. De wagen was op het allerlaatste moment gebouwd en het team worstelde met beperkte middelen; onderdelen werden soms snel bij grotere teams gehaald en uitgebreide tests ontbraken. Daardoor stond Ratzenberger vanaf het begin onder druk: in die jaren vielen de twee langzaamste auto’s buiten de kwalificatie.
Toch maakte hij indruk met inzet, technische kennis en leervermogen. Na een mislukte start in Brazilië en een crash in Aida groeide hij in Japan en kwalificeerde hij zich daar voor het eerst. Binnen het team ontwikkelde zich gezonde rivaliteit met teamgenoot David Brabham; nadat Ratzenberger problemen met de remmen had aangekaart en er aanpassingen kwamen, werd zijn tempo duidelijk beter.
Bij het Grand Prix-weekend van San Marino in Imola leek hij richting een opnieuw sterke kwalificatie te gaan, juist nadat de paddock nog geschokt was door de enorme crash van Rubens Barrichello op vrijdag. Tijdens die zaterdagse sessie verloor Ratzenberger plotseling de voorvleugel van zijn Simtek — vermoedelijk doordat twee bevestigingsbouten losraakten na contact met een kerb. Daardoor raakte hij de controle bij hoge snelheid in de Villeneuve-bocht en sloeg de auto met grote kracht tegen de muur.
Hulp kwam snel, maar de verwondingen bleken dodelijk; later die dag werd zijn overlijden bevestigd. Teambaas Nick Wirth sprak over diepe verslagenheid: het gevoel dat “de wereld onder je voeten wegvalt”. Vrienden en collega’s, onder wie Johnny Herbert en Gerhard Berger, waren aanvankelijk geschokt en verdrietig; Herbert reisde terug naar Salzburg om afscheid te nemen. Voor Ratzenberger betekende het een abrupt einde aan een gevecht om erkenning en aan een carrière die net voet aan de grond kreeg in de Formule 1. Zijn dood maakte deel uit van een weekend dat de autosport voorgoed zou tekenen en leidde tot intens debat en hernieuwde aandacht voor veiligheid.