Discussie in Dakar: lossen tijdsbonussen het jojo-effect op?
In dit artikel:
In de eerste week van de Dakar Rally bleef het algemeen klassement opmerkelijk dicht: de top-zes zat binnen twintig minuten. Die compactheid ging gepaard met een sterk wisselend dagbeeld — het zogeheten “jojo-effect” — waarbij etappewinnaars de volgende dag vaak veel tijd verloren omdat zij als eersten moesten starten en daardoor de navigatie voor hun rekening kregen, terwijl achtervolgers van de reeds gereden sporen profiteerden.
Na etappe 6 stond Dacia-coureur Nasser Al‑Attiyah aan kop, ondanks dat hij slechts één etappe won. Het fenomenale voorbeeld van het jojo-effect was Mitch Guthrie (Ford): twee etappezeges maar ook een verlies van 44 minuten in etappe 4 door ongunstige startposities. Dacia-teambaas Tiphanie Isnard benadrukte dat haar team bewust een strategie hanteert om in het middenveld te blijven en zo het jojo-effect te vermijden.
De T1+ Ultimate-klasse is door strikte technische regels (gestandaardiseerde koppelcurve en een topsnelheidlimiet van 170 km/u) steeds meer aan elkaar gelijkgetrokken; Toyota, Ford, Dacia, X‑Raid en Century Racing zitten dicht bij elkaar. Daardoor kan in theorie een groot aantal auto’s etappes winnen. Zoals Sebastien Loeb opmerkt: “De startpositie maakt een enorm verschil” — tijdsverschillen komen nu vaker door waar je op de route staat dan door puur rijvaardigheid.
Er ontstaat daarom discussie over het invoeren van tijdsbonussen voor auto’s, vergelijkbaar met die in de motorcategorie, om het nadeel van het openen van etappes te compenseren. Meningen in het bivak lopen uiteen: Loeb staat er wel voor open maar vreest extra complexiteit; Al‑Attiyah vindt een bonus denkbaar; Carlos Sainz is terughoudender en wijst erop dat het probleem vooral speelt wanneer er geen motoren vóór de auto’s rijden. X‑Raid‑baas Sven Quandt vraagt zich af of zo’n systeem zin heeft als het alleen voor twee of vier marathonetappes geldt, en benadrukt dat zowel eerlijkheid als begrijpelijkheid moeten worden afgewogen.
Het onderwerp zal naar verwachting na Dakar opnieuw op de agenda komen, omdat de huidige situatie voor buitenstaanders vaak onlogisch en moeilijk te doorgronden lijkt.